Royal drama: de tragische jeugd van jarige koning Filip (56)

Als je koning Filip – hij wordt vandaag 56 – bezig ziet, zie je er niet aan af dat hij een moeizame, soms zelfs tragisch...

Lees ook

Als je koning Filip – hij wordt vandaag 56 – bezig ziet, zie je er niet aan af dat hij een moeizame, soms zelfs tragische start heeft gehad, in een buitengewoon ongezellig paleis.

Filip is vriendelijk, belangstellend, leuk getrouwd en toegewijd vader van vier kinderen. Vooral in onbewaakte momenten is hij op zijn best: ronduit geestig en spontaan. Zodra er een lens op hem wordt gericht, klapt hij echter altijd nog een beetje dicht. Met dank aan jaren waarin hij zo werd gedrild, dat hij vermoedelijk nog amper wist wie hij was.

Jeugd in pleeggezinnen

© Keystone / Getty Images © Keystone / Getty Images

Filip is de oudste zoon van voormalig koning Albert en zijn vrouw Paola. Die hadden forse huwelijksproblemen – Albert hield er zelfs een vermeende buitenechtelijke dochter op na – zodat Filip, zijn zus Astrid en zijn broer Laurent hun ouders weinig zagen. “De prinses bleek over weinig moederinstinct te beschikken,” zegt royaltykenner Mario Danneels. “En vertoefde meer in Italië en Frankrijk dan op het koninklijk domein van Laken. Albert en Paola hadden hun kroost bij pleeggezinnen ondergebracht om hun eigen liederlijke leventjes te kunnen najagen.” Het is een understatement om te zeggen dat de kinderen geen gezellige jeugd vol warmte en bevestiging hebben genoten. Hier wipte Paola in 1961 even in Chanel langs voor de eerste verjaardag van haar zoon, precies 65 jaar geleden.

Filip was niet voorbestemd voor de troon

© Keystone / Getty Images © Keystone / Getty Images

Eigenlijk was voor Filip geen rol weggelegd in de Belgische monarchie. Maar toen aan het einde van de jaren 60 steeds duidelijker werd dat dat het huwelijk van zijn oom koning Boudewijn kinderloos zou blijven, werd hij steeds nadrukkelijker als troonopvolger naar voren geschoven. Daarmee begon ook de ellende. De verlegen prins moest opeens een hoofdrol spelen voor de ogen van een zeer kritisch hof met een hoge mate van kliekjesvorming. Waar de Oranjes hun kinderen aanmoedigden de wereld in te gaan, is het Belgische hof veel meer naar binnen gekeerd. Het maakte van de toch al introverte Filip, hier met zijn vader Albert en zijn oom Boudewijn in 1976, een wat houterig en onzeker figuur. Als ultieme motie van wantrouwen ging na de dood van Boudewijn in 1993 de troon niet naar hem, maar naar zijn vader, bon-vivant Albert.

Kroonprins was ‘een droevig geval’

© Keystone / Getty Images © Keystone / Getty Images

Het moet de prins hebben gefrustreerd om in de wacht te worden gezet. Om niets fout te doen, deed hij maar niets meer, zo lijkt het. ‘De man zonder eigenschappen’ en ‘een droevig geval’, zo werd hij door de Belgen omschreven. Moppen waren er ook genoeg. ‘Er stopt een lege auto voor het paleis, prins Filip stapt uit …’ Inhoudelijk valt het overigens best mee: de man studeerde in Oxford en Stanford en behaalde een master in politieke wetenschappen. Op de foto staat het op het punt zijn eerste solovlucht te maken, in 1981. In het leger werkte hij zich op tot gevechtspiloot en vloog met Alpha Jets, Mirage V’s en F16’s – die krijg je vast niet mee als je niets kunt.

Grote imagoproblemen

© Historisch Archief © Historisch Archief

Een en ander neemt niet weg dat Filip het er bij zijn publieke taken niet beter op maakt door niet even na te denken voor hij beleefd iets zegt. ”Hebt u een prettige vakantie gehad?” vroeg hij ooit aan een journalist die was teruggekeerd van de burgeroorlog in Rwanda. En aan de voorzitter van een stembureau vraagt hij: ”Komt u hier vaak?” Deze ‘konijn-gevangen-in-de-koplampen-blik’ (zie foto) hielp daarbij ook niet. Hardnekkig maar nooit bewezen is het gerucht dat koning Albert in het geheim werkte aan een plan om Filip over te slaan bij de troonsopvolging. Alberts zus prinses Astrid zou in dat scenario tijdelijk regentes worden. Zover is het nooit gekomen, mede met dank aan Mathilde.

Opeens een stuk minder sukkelig

© Getty Images © Getty Images

Filips huwelijk in 1999 met de 13 jaar jongere en adellijke Mathilde d’Udekem d’Acoz van Belgisch-Poolse komaf bleek een gouden greep. België sloot de charmante en vriendelijke prinses in het hart en haar glans straalde af op Filip. Tijdens officiële bezoeken zag hij er met haar meteen een stuk minder onhandig uit. En het is psychologie van de koude grond, maar het zou best eens kunnen dat hij bij haar de onvoorwaardelijke basis vond die hij nog nooit eerder in zijn leven gehad had.

Herkansing voor gezinsgeluk

Belgie postzegels
Samen kregen ze vier kinderen: Elisabeth (14), Gabriël (12), Emmanuel (10) en Eléonore (7). Die zijn dol op hun vader en Filip is dol op hen. Heel bijzonder, gezien het feit dat hij zelf geen echt voorbeeld van een warm vaderfiguur heeft gehad. Albert was grotendeels afwezig en Boudewijn een diepgelovige, intens plechtige en statige man. Hij heeft het dus grotendeels zelf moeten invullen en het pleit voor hem dat hij met Mathilde zo’n gezellig gezin heeft kunnen opbouwen.

Populair, maar wel oppassen

Filip 66 1

Sindsdien is Filips populariteit aanzienlijk gegroeid, zodat zelfs de uiterst kritische zuiderburen niet al te hard morden toen hij in op 21 juli 2013 koning der Belgen werd. In de bijna drie jaar dat hij nu staatshoofd is, heeft hij nog geen al te grote uitglijders gemaakt, al was het wellness-dagje terwijl Brussel in lockdown was niet zo’n slimme zet. We zullen maar zeggen dat het hem euh… menselijk maakt.

Update: verjaardagskiekje!

Filip 2015 met Eleonore

Als dank voor de gelukwensen postte de Belgische koning deze foto, met dochter Eléonore.

Laatste nieuws

Zie ook