Onheil in Oslo: de crisis van Harald, Mette en Marius

Een vriendschap met Jeffrey Epstein, een zoon die terechtstaat voor 38 strafbare feiten, en een eigen verleden vol 'bad boys'. De schandalen rondom kroonprinses Mette-Marit van Noorwegen stapelen zich op en brengen de monarchie aan het wankelen. Terwijl haar gezondheid achteruitgaat, wordt de vraag steeds luider: is zij nog wel geschikt om koningin te worden?

Ella Vermeulen

13 mei '26

8 minuten

Royals Noorwegen

Koning Harald Noorwegen

Prinses Mette-Marit

Marius Borg Høiby

Volg Beau Monde

• Google News
• Discover
• Maak ons je Google favoriet!

• Facebook
• Twitter
• Pinterest
• Linkedin
• Whatsapp
• Mail
• Kopieer link

Er lijkt geen einde te komen aan de hoeveelheid narigheid waar de Noorse royals – al dan niet door eigen toedoen – momenteel mee te maken hebben. Eeuwig zingen de bossen, maar nu even niet.

Dit artikel is afkomstig uit het mei-nummer van Beau Monde. Nu in de winkels én verkrijgbaar via Tijdschrift.land.

Heisa aan het Noorse hof

Een stokoude koning met een broze gezondheid. Een beoogd troonopvolger die haar frustraties online botviert. Een familielid dat de hoofdpersoon is in een monsterproces omdat hij verdacht wordt van 38 strafbare feiten, waaronder verkrachting en mishandeling. En een kroonprinses in vrije val, door de ene smakeloze onthulling na de andere, terwijl longfibrose haar letterlijk de adem ontneemt om zich te verdedigen.

Wie dacht dat de Noorse royals hun portie narigheid wel hadden gehad met spirituele prinses Märtha Louise en haar controversiële sjamaan Durek Verrett, had het duidelijk mis.

Is Harald V wel de koning?

Koning Harald zal nog wel eens met weemoed terugdenken aan de moeizame gesprekken met dochter Märtha, over het feit dat ze niet mag cashen op de Kroon. De malle meditaties en egotripjes van haar man Durek stellen weinig voor in vergelijking met de mediastorm waarin het Huis van Glücksburg zich nu al sinds augustus 2024 bevindt.

Laten we beginnen met Zijne Majesteit zelf: de man in kwestie is zijn ambt toegewijd, maar zijn recht op de troon wordt in twijfel getrokken door een nieuw boek van historica Arnhild Skre. Haralds oma prinses Maud zou in 1902 gebruik hebben gemaakt van een spermadonor om een zoon en troonopvolger ter wereld te zetten. Dat werd Olav, de vader van Harald, wat de rechtmatigheid van Haralds koningschap in twijfel trekt.

Oude koppige man

Harald zelf is van onbesproken gedrag en populair, maar op zijn 89ste niet meer de meest vieve monarch ooit. Hij loopt met krukken en maakt gebruik van een zitje; na tot twee keer toe in het ziekenhuis te zijn opgenomen tijdens een vakantie zijn er zorgen over zijn gezondheid.

Voor het aanzien van de monarchie zou het geen gek idee zijn als hij een stapje opzij zou doen ten faveure van kroonprins Haakon en zo zelf nog even kan genieten van een welverdiend pensioen. Harald is echter een koppige oude man die meent dat het allemaal nog prima gaat. Het helpt niet dat Haakon momenteel privé zoveel aan zijn hoofd heeft, dat hij niet de glansrijke start als koning kan maken die elke troonopvolger wordt gegund.

Marius heeft nooit genoeg verdiend voor het jetsetleven dat hij leidde.

Haakon en zijn bonuszoon

De kroonprins is betrokken bij het proces tegen Marius Borg Høiby, de oudste zoon van zijn vrouw kroonprinses Mette-Marit uit een eerdere relatie. Marius kwam in zijn leven als een blonde peuter, Haakon beschouwt hem als zijn bonuszoon.

Rond zijn zeventiende ging het mis met de jongen: alle kansen van de wereld, maar hij maakte opleidingen niet af en ging liever feesten met louche types dan werken. Eenmaal volwassen ontpopte Høiby zich als de King of Coke en een jaloerse en onzekere man die zijn vriendinnen bedreigde en isoleerde.

In zijn proces is van zijn kant vaker verontwaardiging en zelfmedelijden dan berouw geturfd. De vraag is hoeveel zijn moeder en stiefvader van zijn wandaden wisten en in hoeverre ze hebben geprobeerd die bij te sturen, voor zover dat kan bij een verslaafde meerderjarige.

Van kwaad tot erger

Duidelijk is dat hij hun vertrouwen heeft beschaamd: ‘vrienden’ van hem hebben spullen gestolen uit de kroonprinselijke residentie. En een deel van zijn ranzige handelingen met vrouwen heeft zich voorgedaan in de kelder van hun huis, die was ingericht als ruimte voor de kinderen, om te chillen.

Zijn handel en wandel is een pr-nachtmerrie voor het koningshuis, dat te maken heeft met steeds luidere vragen wie wat wanneer wist en in hoeverre Høiby als lid van de koninklijke familie een voorkeursbehandeling heeft gekregen in de jaren voor zijn eerste arrestatie.

't Zit in de familie

Nu heeft Marius zijn gedrag niet van een vreemde, hij komt voort uit een stamboom met nogal wat strafbladen en kleurrijke types. Zijn opa Sven O. Høiby werd twee keer veroordeeld voor geweldpleging en was een werkeloze alcoholist die trouwde met een stripper.

Mette-Marit was zelf een wilde meid die in haar jonge jaren rookte, dronk en drugs gebruikte. Halverwege de jaren negentig was ze verloofd met de veroordeelde drugscrimineel John Ognby. De relatie was zo serieus dat ze haar trouwjurk al hadden gekocht. Ognby stelde haar voor aan Morton Borg, eveneens in het bezit van een strafblad. Mette en Morton hadden nooit echt een relatie, maar wel een slippertje met een ongeplande zwangerschap (van Marius, dus) als gevolg. Ognby zette Mette vervolgens op straat en kwam met een mes achter haar aan.

Avontuurlijk type

Zwanger en wel deed Mette-Marit mee met de Noorse datingshow Lusthuis waarin ze zich als een soort Bachelorette in een panterlegging het hof liet maken door honderd potentiële aanbidders, openlijk babbelde over seks en mannen en meldde dat ze viel op ‘bad boys’. Het leverde geen relatie op, ze ging alleen verder. Beelden van deze bijzondere verschijning vind je bij het Noorse Dagbladet.

Zwanger en wel deed Mett-Marit mee met de Noorse datingshow 'Lusthuis'.

Toen Marius werd geboren, zat zijn vader Morton Borg in de gevangenis voor geweld en drugshandel. Hij ontmoette zijn zoontje pas toen Mette-Marit met Marius naar Oslo verhuisde waar diverse kennissen en familieleden hun straf uitzaten. Niet lang daarna verhuisden moeder en kind naar haar geboorteplaats Kristiansand waar haar leven in aanzienlijk rustiger vaarwater kwam.

En toen kwam Haakon

In 1999 kreeg Mette-Marit een relatie met kroonprins Haakon (ze ontmoetten elkaar op een muziekfestival), met wie ze zich in 2000 verloofde. Ze bood destijds excuses aan voor haar wilde jaren. “Ik ben over grenzen gegaan en heb daar spijt van,” zei ze. “Ik hoop dat ik in het vervolg kan vermijden om over mijn verleden te praten.” Ze deed bovendien haar best om zichzelf bij te spijkeren, door meerdere opleidingen te volgen.

Toch viel het leven als kroonprinses haar zwaar, zo blijkt uit haar correspondentie met veroordeeld zedendelinquent Jeffrey Epstein met wie ze bevriend was. In 2013 logeerde ze vier nachten bij hem in zijn villa in Florida die later in verband werd gebracht met de seksuele misdrijven van de schatrijke investeerder.

Haar naam komt honderden keren voor in de Epstein Files. Mette schrijft hem dat ze haar werk ‘tranentrekkend eentonig’ vindt en beschrijft de royal wedding van Guillaume en Stéphanie van Luxemburg als ‘saai, een soort oude film, waarbij je weet dat de personages niet lang rond blijven hangen.’

De mails tussen Mette-Marit en Epstein

Haakon staat in zijn eentje op een beroemde troonopvolgersfoto die in 2013 bij het Oude Loo is gemaakt: zijn vrouw ging liever naar New York voor een afspraak met Epstein die ze ‘mijn gekke vriend’ noemde.

De kroonprinses kan niet beweren dat ze van niets wist. Haar eerste contacten met Epstein dateren uit 2011. Hij was al in 2008 veroordeeld voor het uitlokken van betaalde seks met een veertienjarig meisje, had geschikt met tientallen andere slachtoffers en stond officieel geregistreerd als zedendelinquent.

In een mail uit 2011 schrijft Mette-Marit aan hem dat ze Epstein heeft gegoogeld en dat het er ‘niet goed uitzag’. Iemand in haar positie wordt beschermd, haar contacten worden gescreend, ze zal zijn gewaarschuwd voor Epstein. Dan toch contact houden met zo iemand getuigt van gevaarlijke eigenzinnigheid en een gebrek aan beoordelingsvermogen.

Voorkeursbehandeling: wist het hof van de misdaden?

Dat laatste geldt ook voor het toedekken van Marius’ wandaden met de mantel der liefde, hoe begrijpelijk dat ook is, geredeneerd vanuit haar moederhart. Toch is het pijnlijk om Marius’ exen te horen zeggen hoe ze de prinses gesmeekt hebben in te grijpen en hulp voor Marius te regelen zonder dat daar gehoor aan werd gegeven.

Bekend is dat ze aanbood de door hem aangerichte schade te vergoeden, het vermoeden bestaat dat ze eerder ook schulden van hem heeft afbetaald. Marius zelf heeft nooit genoeg verdiend voor het jetsetleven dat hij leidde. Gezien het feit dat ze een toelage van het rijk krijgt, zou dat betekenen dat indirect de Noorse belastingbetaler voor zijn wangedrag is opgedraaid.

Longfibrose en zwijgen: waarom Mette-Marit zich niet kan verdedigen

Het zijn kwesties die vragen opwekken. Dat de antwoorden uitblijven, heeft een verdrietige reden. De Noorse kroonprinses lijdt aan longfibrose, een ongeneeslijke ziekte waardoor ze het steeds benauwder krijgt. Haar conditie is recentelijk zo achteruitgegaan dat het moment dat ze op de wachtlijst voor een longtransplantatie zal komen steeds dichterbij komt.

Harald is een koppige oude man die meent dat het allemaal nog prima gaat.

Meer dan een paar korte statements heeft ze niet gegeven: “Jeffrey Epstein is verantwoordelijk voor zijn daden. Ik moet de verantwoordelijkheid nemen voor het feit dat ik Epsteins achtergrond niet grondiger heb onderzocht en dat ik niet snel genoeg besefte wat voor soort persoon hij was. Ik schaam me en ik wil mijn diepe medeleven en solidariteit betuigen aan degenen die hebben geleden onder het misbruik begaan door Jeffrey Epstein.”

Later zei ze ook: “Excuses aan iedereen die ik teleurgesteld heb en voor de situatie waarin ik de koninklijke familie heb gebracht, vooral de koning en koningin.”

Kan Mette-Marit nog koningin van Noorwegen worden?

De stress van de afgelopen maanden heeft haar geen goed gedaan; vrijwel alle organisaties waaraan ze zich had verbonden, hebben de samenwerking opgeschort. Mette-Marit zit voornamelijk thuis, in een bubbel van ellende. In de rechtbank neemt Marius het voor haar op, online tiert haar dochter prinses Ingrid Alexandra over de persoonlijke aanvallen op haar moeder. Alweer begrijpelijk vanuit menselijk opzicht, maar niet slim en niet chic.

En het lost het probleem niet op dat de aanstaande koningin een rolmodel van onbesproken gedrag moet zijn. Critici vragen zich dan ook af of ze nog wel koningin kan worden.

Bekijk ook

Prins Haakon trekt grens: geen royals bij schandaal-proces stiefzoon Marius | Beau Monde

Nu kan een welgemeend mea culpa wonderen doen, maar gezien de huidige stand van zaken, kan het nog heel lang duren voor de situatie normaliseert en de Noren en hun kroonprinses weer iets naar elkaar toe kunnen groeien.