Van wijnen met vriendinnen tot volle werkdagen en pittige zweetsessies: ontspannen is keihard werken geworden. Tel daar onze obsessie met dure slaaptrackers bij op, en de fixatie op cortisol is compleet. Dit beroemde stresshormoon krijgt plots overal de schuld van. Tijd voor de feiten: dit doet het écht met je lijf.
Wat is cortisol precies?
Cortisol is een van de meest invloedrijke hormonen in je lichaam, dat onder andere je energieniveau en slaapritme reguleert. Als je last hebt van bijvoorbeeld chronische stress kan je cortisolbalans flink worden verstoord, waardoor je vermoeidheid kunt hebben op momenten dat het je net even niet goed uitkomt.
Gelukkig kun je met voldoende ochtendlicht en ontspannende bewegingen je hormonen kalmeren en weer genieten van de rust!
Meer dan een stresshormoon
We denken vaak dat dit hormoon lastig is voor ons lichaam, maar niks is minder waar. Het is juist een stofje dat het hardste werkt. Het wordt aangemaakt door de bijnieren en helpt bij de regulatie van je bloedsuikerspiegel.
Daarnaast speelt het een grote rol bij je immuunsysteem en je dagelijkse stofwisseling. "Hoewel het bekend staat als het stresshormoon, voert het een veel breder scala aan functies uit", vertelt Dr. Mariel Silva, medisch directeur bij SHA Wellness aan de Britse Vogue. "Het helpt bij het reguleren van energie en de slaap-waakcyclus."
Zodra je wakker wordt, is je niveau écht op het hoogste punt. Je kunt het zien als een natuurlijke espresso om je dag scherp te starten. Naarmate de dag vordert neemt deze espresso-kick langzaam af, waardoor je in de avond heerlijk als een roosje kunt slapen.
De gevaren van aanhoudende spanning
De problemen ontstaan als je de stressreactie niet meer uitschakelt. Chronische spanning heeft een negatieve invloed op je gezondheid en je gehele energieniveau. "Het doel moet zijn om cortisol te reguleren in plaats van het alleen maar te onderdrukken", stelt endocrinoloog Professor Annice Mukherjee.
We willen een zo gezond mogelijk leven leiden, maar door ons te veel te focussen op deze levensstijl krijgt ons lichaam meer onrust. Te obsessed raken met je gezondheid werkt dus averechts. Zeg nu zelf, perfecte slaapscores najagen in een applicatie – daar worden we nu juist moe van, toch?
Soms is de hardnekkige wens naar een foutloos leven precies wat je uit balans brengt. Je lichaam heeft behoefte aan een natuurlijk ritme. Dat betekent dat we toch eens wat vaker naar ons eigen lichaam moeten luisteren.
Signalen van een goede balans
Maar hoe weet je nu of je hormoonhuishouden op de goede weg zit? We kunnen onmogelijk de exacte waardes aflezen als we naar onszelf kijken in de spiegel. Veel influencers op TikTok of Instagram beweren dat een opgeblazen gezicht wijst op ernstige problemen, maar zo makkelijk is het niet.
In werkelijkheid hebben deze uiterlijke kenmerken talloze mogelijke, onschuldige oorzaken. Let liever op hoe jij je overdag echt voelt! Een gezond ritme herken je aan fris en uitgerust wakker worden. Je ervaart daardoor een hoog energie- en concentratieniveau de hele dag door.
Ook merk je dat je stemming mooi gelijkmatig blijft. Tot slot val je 's avonds relatief gemakkelijk en rustig in slaap. Hoe perfect is dat!
Zo ondersteun je een gezond ritme
Hoe zorg je er voor dat je toch in een gezond ritme belandt, terwijl je niet teveel focust op de poespas van de cortisol?
Focus op een consistent slaapschema in plaats van een ingewikkelde en lange avondroutine. Je lichaam houdt enorm van voorspelbaarheid in je dag. Hou het dus lekker simpel! Daarnaast doet ochtendlicht veel goed voor je eigen interne ritme.
Binnen een uur na het openen van je ogen is het dus belangrijk dat je even naar je gordijn toeloopt, hem opent, en het zonlicht in je opneemt. Je interne klok wordt hiermee aanzienlijk ondersteund.
Eet tevens voedzame maaltijden om je bloedsuiker stabiel te houden. Slaaptekort en het overslaan van je ontbijt ervaart je lichaam als zware fysieke stress. Beweeg regelmatig, maar forceer vooral niets. Kies voor activiteiten die jou echt even tot mentale rust brengen, zoals yoga of een lekkere strandwandeling.
Rust als ultieme luxe
Wat we vaak vergeten tijdens een overvolle dag, is het bewust ademhalen. "Ademwerk activeert het parasympathische zenuwstelsel", legt arts Dr. Liza Osagie-Clouard uit aan de Britse Vogue. Maak je uitademing bewust langer dan je inademing om snelle ontspanning te vinden.
Verlaag als laatste de dagelijkse druk door af en toe volledig onbereikbaar te zijn voor je omgeving. Minder schermtijd helpt direct om je overprikkelde zenuwstelsel te kalmeren. Zeg gerust af en toe resoluut nee tegen sociale verplichtingen.
Trakteer jezelf op een heerlijk rustige avond op je eigen, zachte bank. Geef jezelf de eerlijke kans om weer helemaal op te laden. Heb jij je telefoon al op de niet-storen stand gezet?