Wie de allerbeste zonbescherming zoekt, kan de drogisterij overslaan en beter direct in de eigen kledingkast kijken. Volgens de Spaanse dermatoloog Jorge Soto bieden bedekkende kleding, een royale zonnehoed en de schaduw een effectievere bescherming dan de allerduurste crèmes of populaire bruiningsgummies.
De verkeerde plank in de drogisterij
Wie deze weken een willekeurige drogisterij binnenloopt, ziet planken vol zonnebrand in alle denkbare prijsklassen. Daarnaast groeit het aanbod van pillen en gummies die beweren je van binnenuit te beschermen tegen schadelijke zonnestralen. Volgens de Spaanse dermatoloog Jorge Soto van Policlínica Gipuzkoa in San Sebastián kijken we daarmee naar de verkeerde plank.
Zijn nuchtere uitspraken gaan momenteel viraal in de Spaanse media en raken ook hier in Nederland een gevoelige snaar. Huidkanker is namelijk de meest voorkomende kankersoort in ons land. Het aantal diagnoses blijft jaarlijks stijgen. Tijd om de naakte feiten over zonbescherming op een rij te zetten. Wat zegt deze medisch expert precies en wat vinden onze eigen instanties van kleding als zonnefilter?
Waarom crèmes vaak tegenvallen
De kern van het Spaanse betoog is verrassend helder. Soto stelt dat een goed aangebrachte crème met SPF 30 een bescherming kan bieden die sterk lijkt op die van SPF 50. Toch blijven kleding, een hoed en schaduw de meest doeltreffende maatregelen. Hij legt uit waarom de tube in de praktijk vaak tekortschiet.
De SPF-waarde geeft aan hoelang je een verbranding kunt uitstellen. Dit werkt echter alleen als je voldoende product gebruikt. Water, zweet en wrijving verkorten de werking aanzienlijk. Frequent bijsmeren is dus vereist, zeker bij vloeibare formules en luchtige sprays.
De waarheid over bruiningsgummies
De dermatoloog reageert ook scherp op de hype rondom gominolas ofwel bruiningsgummies. Ze vormen volgens hem geen toxisch risico, maar ze bieden ook totaal geen doeltreffende bescherming tegen zonnestraling. Het effect is vooral cosmetisch omdat ze je huid kleuren. Ze vervangen de natuurlijke beschermingsmechanismen absoluut niet en voorkomen geen zonschade.
De aanleiding van zijn vlammende betoog is het fenomeen tanorexia. Dit is een verslaving aan de zon die het risico op huidkanker en onherstelbare esthetische schade flink vergroot.
Harde cijfers en de Nederlandse zomer
Dit Spaanse geluid is interessanter dan ooit voor de Nederlandse situatie. Huidkanker is dé kankersoort met de snelst stijgende incidentie in ons land. Jaarlijks krijgen ruim 81.000 mensen de diagnose.
Cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) laten zien dat huidkanker de meest voorkomende kankersoort van Nederland is. Het instituut geeft aan dat dit hoge aantal vermeden kan worden. Door op tijd schaduw te zoeken, een hoed te dragen en jezelf goed in te smeren is huidkanker grotendeels te voorkomen. Dit is vrijwel woordelijk hetzelfde advies als dat van dermatoloog Jorge.
Hoe kleding functioneert als zonnefilter
Wat werkt er dan precies als je de kledingkast induikt? Het KWF stelt dat uv-werende kleding belangrijk is, maar dat gewone kleding vaak al uitstekende bescherming biedt. Denk hierbij aan lange mouwen, wijde pijpen of een omslagdoek. Wel geldt dat lichtere kleuren en dunnere stoffen meer straling doorlaten. Een droog wit T-shirt beschermt bijvoorbeeld slechts met een factor 15.
Uv-kleding biedt daarentegen een bescherming van SPF 50, zelfs als je een duik neemt en het nat wordt. De Huidkanker Stichting hanteert het ezelsbruggetje 'weren, kleren en smeren'. Zij wijzen erop dat dikkere vezels en een dichtgeweven stof de straling beter tegenhouden.
Voor wie investeert in uv-kleding is het etiket bepalend. Let op aanduidingen zoals 'UV Protection 30+' of 'UPF 50'. UPF staat voor Ultraviolet Protection Factor en hoe hoger dit getal, hoe sterker de bescherming. Sluit je dag altijd af met de gouden regel van het KWF. Zoek de schaduw zoveel mogelijk op, zeker op het heetst van de dag tussen twaalf en drie uur 's middags.